پمپ وکیوم دو مرحله ای 2XZ-2B

پمپ وکیوم یا پمپ خلأ، دستگاهی است که برای ایجاد خلأ (کاهش فشار گاز از یک محیط بسته) به‌کار می‌رود. درواقع این پمپ‌ها هوا یا گازهای دیگر را از یک محفظه خارج می‌کنند تا فشار آن کمتر از فشار اتمسفر شود. میتوان گفت پمپ‌های وکیوم به‌طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1.پمپ‌های وکیوم مکانیکی (خشک یا روغنی): شامل پمپ روتاری (Rotary Vane) که پرکاربرد بوده و معمولاً روغنی میباشند و با فشار نهایی پایین. پمپ پیستونی برای فشارهای خلأ بالا و در شرایط صنعتی. پمپ های اسکرول (Scroll Pump) بی‌صدا هستند و مناسب برای آزمایشگاه. پمپ دیافراگمی که خشک بوده و مناسب برای گازهای خورنده یا آزمایشگاهی.

2.پمپ‌های وکیوم مولکولی (فشارهای بسیار پایین): پمپ توربومولکولار برای کاربردهای فوق‌العاده خلأ، مانند صنایع نیمه‌رسانا میباشد. پمپ دیفیوژن که بسیار قوی بوده ولی نیاز به روغن و خنک کاری دارد. 

برای دستگاه‌های آزمایشگاهی، انتخاب پمپ وکیوم بستگی به نوع دستگاه، سطح خلأ موردنیاز، و نوع گازهای درگیر دارد. انواع پمپ وکیوم مناسب برای دستگاه‌های آزمایشگاهی شامل:

1. پمپ دیافراگمی (Diaphragm Vacuum Pump) که کم‌صدا هستند و به نگهداری کمی نیاز دارند، بدون روغن (Oil-free)و مقاوم در برابر گازهای خورنده (مثل اسیدها و حلال‌ها)میباشند.از کاربردهای این نوع پمپ میتوان به فیلتر کردن (Vacuum Filtration)،خشک‌کردن در خلا (Vacuum Drying)،تبخیر تحت خلأ (Rotary Evaporator)اشاره کرد. خاطرنشان می شود که بدون آلودگی به روغن و مناسب بودن برای آزمایشگاه‌های شیمی و زیست‌شناسی از مزیت بزرگ این گونه پمپ ها به شمار می رود.

2. پمپ روتاری وین (Rotary Vane Pump) که روغنی بوده و خلأ قوی‌تر نسبت به دیافراگمی (تا 10⁻³ میلی‌بار) و همچنین نیاز به نگهداری دوره‌ای (تعویض روغن و فیلتر)دارند. کاربردهای آن در دستگاه اتوکلاو خلأ، خشک‌کن‌های خلا (Vacuum Oven)، ژل داک (Gel Doc) و لیوفیلیزر (Lyophilizer)میباشد. این پمپ برای آن دسته از دستگاه ها مناسب است که خلأ قوی‌تری نیاز دارند.

3. پمپ های اسکرول (Scroll Pump)خشک و بدون روغن هستند، بسیار بی‌صدا وخلأ بالا (تا 10⁻² میلی‌بار). کاربردهای آنها نیز در سیستم‌های آنالیز دقیق (مانند اسپکترومتری جرمی) وشرایط حساس به آلودگی میباشد. اگرچه در مقایسه با نوع دیافراگمی و روتاری گران تر میباشند ولی نیاز به نگهداری کمتر داشته و تمیزتر هستند.

نکاتی که هنگام انتخاب پمپ آزمایشگاهی باید در نظر گرفت: سطح خلأ:  آیا به خلأ بالا نیاز دارید؟ (مثلاً برای اسپکتروسکوپی). نوع گاز: خورنده است یا نه؟ اگر بله، بهتر است از پمپ خشک استفاده شود. صدا: برخی پمپ‌ها مثل روتاری پر سر و صدا هستند. نگهداری : آیا تعویض روغن و فیلتر برایتان ممکن است؟ و در نهایت قیمت که پمپ‌های خشک گران‌ترند ولی نگهداری کمتری دارند.

در ادامه به کاربردهای کلی پمپ وکیوم اشاره میکنیم:

1. صنعتی: در صنایع غذایی، دارویی، پتروشیمی، و نیمه‌هادی. 

2. پزشکی: در دستگاه‌های ساکشن، اتوکلاو، و تجهیزات آزمایشگاهی.

3. علمی و تحقیقاتی: در آزمایشگاه‌ها برای ایجاد خلأ در محفظه‌ها یا واکنش‌ها.

4. خودرو: در ترمزهای بوستر یا سیستم‌های تهویه.

و در آخر نکات فنی مهم که بایستی به آن اشاره کرد عبارت اند از 1. فشار نهایی: حداقل فشاری که پمپ می‌تواند ایجاد کند. 2.دبی (سرعت مکش): میزان حجم گازی که پمپ در واحد زمان مکش می‌کند. 3. نوع گاز: بعضی پمپ‌ها برای گازهای خورنده یا اشتعال‌پذیر مناسب نیستند. 4. نگهداری: پمپ‌های روغنی نیاز به تعویض روغن و فیلتر دارند.